Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Kategori: Psikoloji Eğitimleri

Kurs Açıklaması

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), istenmeyen düşünceler ve tekrarlayıcı davranış döngüsüyle seyreden, işlevselliği belirgin biçimde etkileyen bir ruh sağlığı durumudur. Bu eğitim, kanıta dayalı yaklaşımlar çerçevesinde OKB’nin değerlendirilmesi, vaka formülasyonu ve özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile Maruz Bırakma ve Tepki Önleme (ERP) protokolünün uygulamalı öğretilmesini hedefler. İçerik; semptom boyutları, ayırıcı tanı, eş tanılar, danışanla motivasyonel çalışma ve aile/çevre ile işbirliği konularını kapsar.

Not: Bu program eğitim amaçlıdır; klinik müdahaleler, yetkin ruh sağlığı profesyonelleri tarafından yürütülmeli ve gerekli durumlarda psikiyatri ile işbirliği içinde sürdürülmelidir.

Ders İçeriği

• OKB’nin Klinik Çerçevesi: Tanı özellikleri, yaygın semptom boyutları (kirlenme, zarar verme, simetri/düzen, zihinsel zorlamalar) ve bilişsel-nörobiyolojik açıklamalar.
• Değerlendirme ve Ölçme: Klinik görüşme, işlevsel analiz, Y-BOCS/OCI-R gibi ölçeklere giriş, güvenlik ve etik ilkeler.
• Vaka Formülasyonu: Tetikleyici-düşünce-duygu-davranış sonuç zinciri, düşünce-eylem kaynaşması, belirsizliğe tahammülsüzlük ve güvence arama döngülerinin haritalanması.
• ERP’nin Adım Adım Planlanması: Psiko-eğitim, maruz bırakma hiyerarşisi oluşturma, tepki önleme stratejileri, güvenlik davranışlarının azaltılması, ev ödevleri ve ilerleme izlemi.
• Zihinsel Zorlamalarla Çalışma: Zihinsel ritüelleri tanıma, bilişsel yeniden yapılandırma, dikkat eğitimi ve kabul temelli müdahaleler (ACT bileşenleri).
• Ayırıcı Tanı ve Eş Tanılar: Biriktirme bozukluğu, yaygın anksiyete, depresyon, tik bozuklukları ile ayrım noktaları ve birlikte görülme örüntüleri.
• Özel Popülasyonlar: Çocuk/ergenlerde formülasyon farklılıkları, aile katılımı ve okul temelli düzenlemeler; kültürel ve dini hassasiyetlerle çalışmada etik tutum.
• Uygulama ve Süpervizyon Prensipleri: Seans yapılandırması, kayıt formları, hedef takibi, mesleki sınırlar ve gerektiğinde yönlendirme kriterleri.

Kısa vaka örneği: “Kirlenme” temasında hiyerarşi: kapı koluna dokunma (3/10) → toplu taşımada tutamaç (6/10) → tuvalet musluğu (8/10); her adımda el yıkama ritüelini geciktirme ve kademeli tepki önleme.

Katılımcı Kazanımları

• OKB belirtilerini yapılandırılmış biçimde değerlendirme ve uygun ölçme araçlarını seçme becerisi.
• Danışanla işbirliği içinde işlevsel bir vaka formülasyonu ve maruz bırakma hiyerarşisi oluşturma.
• Zihinsel kompulsiyonları ve güvence arama döngülerini tanıma, somut müdahale planları geliştirme.
• ERP oturumlarını planlama, uygulama ve ilerlemeyi veriyle izleme (ölçekler/öz-izlem formları).
• Aile/çevre katılımını terapötik çerçevede düzenleme; aşırı yardım ve güvence verme davranışlarını azaltma.
• Etik karar verme, risk taraması ve gerekli durumlarda psikiyatri ile koordinasyon sağlama.

Kimler Katılmalı ve Uygulama Alanları

Ruh sağlığı alanında çalışan veya bu alanda uzmanlaşmayı hedefleyen profesyoneller ve ilgili lisans/üst lisans öğrencileri için uygundur.

• Katılımcı Profili: Klinik psikologlar, psikiyatristler, PDR uzmanları, psikiyatri hemşireleri, sosyal hizmet uzmanları, stajyer/öğrenciler.
• Uygulama Alanları: Bireysel terapi ve danışmanlık, toplum ruh sağlığı merkezleri, okul/üniversite psikolojik danışma birimleri, özel klinikler ve çevrimiçi terapötik ortamlar.