Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Eğitim Açıklaması

DEHB, dikkat sürdürme güçlüğü, dürtüsellik ve aşırı hareketlilikle seyreden nörogelişimsel bir durumdur. Bu psikoloji eğitimi, DEHB’yi bilimsel çerçevede anlamak, çok kaynaklı değerlendirme yürütmek ve kanıta dayalı müdahale planları tasarlamak isteyen profesyoneller ve öğrenciler için tasarlandı.

Eğitim; vaka temelli anlatım, ölçme araçlarıyla uygulama ve okul–aile–uzman iş birliğini merkeze alan pratiklerle ilerler. Etik ve kültürel duyarlılık ilkeleri, tüm modüllerin temelidir.

Ders İçeriği

Müfredat, değerlendirme ile müdahale arasındaki köprüyü kuracak bütüncül bir akışla yapılandırılmıştır.

• DEHB’in nörobiyolojik ve gelişimsel temelleri; DSM-5-TR ölçütlerine genel bakış
• Okul öncesi, çocuk, ergen ve yetişkinlikte belirti örüntüleri ve işlevsel etkiler
• Eş tanılar (öğrenme güçlükleri, anksiyete, ODD vb.) ve ayırıcı değerlendirme
• Tarama ve değerlendirme: çoklu bilgi kaynağıyla görüşme, sınıf/ev gözlemi, ölçekler ve öğretmen–ebeveyn raporları
• Davranışsal müdahaleler: A-B-C analizi, pekiştirme planı, token/ödül sistemleri, davranış sözleşmeleri
• Bilişsel-davranışçı stratejiler: zaman yönetimi, planlama, dürtü kontrolü, çalışma alışkanlıkları ve yürütücü işlev destekleri
• Okul temelli uyarlamalar: görevleri parçalara ayırma, görsel yönergeler, oturma düzeni, ödev–sınav modifikasyonları
• Ebeveyn yönetimi eğitimi ve aileyle iş birliği protokolleri
• Farmakolojik tedaviye ilişkin temel prensipler ve hekimle koordinasyon (tedavi kararı hekime aittir)
• Müdahale planı yazımı, izlem ve sonuç değerlendirme metrikleri
• Etik çerçeve, bilgilendirilmiş onam ve kayıt tutma standartları

Pratik Uygulamalar ve Ölçme-Değerlendirme

Katılımcılar, gerçekçi vakalar üzerinde yapılandırılmış alıştırmalarla somut çıktılar üretir.

• Görüşme ve gözlem formlarıyla başvuru–formülasyon–plan akışının uygulanması
• Bir öğrenci için haftalık pekiştirme tablosu ve sınıf içi destek planı tasarlama
• Ebeveynle geribildirim oturumu senaryosu ve ev içi rutin planlayıcısı oluşturma
• Okul–aile–uzman iletişim günlüğü ve hedef bazlı takip göstergeleri hazırlama
• Kısa ölçekli vaka sunumu ve akran geribildirimi

Kazanımlar ve Uygulama Alanları

Eğitim sonunda katılımcılar, kuramsal bilgiyi işlevsel müdahaleye dönüştürecek araç setine sahip olur.

• DEHB için çok kaynaklı değerlendirme sürecini planlayıp raporlayabilme
• Okul ve ev ortamına uygun, ölçülebilir hedefler içeren müdahale planı geliştirme
• Öğretmen ve ebeveynlerle yapılandırılmış iş birliği kurma, geribildirim verme
• Davranış yönetimi, motivasyon ve yürütücü işlev desteğinde kanıta dayalı teknikleri uygulama
• Etik sınırlar içinde farklı disiplinlerle koordinasyon ve izlem verilerini kullanarak ayarlama yapma

Kimler Katılabilir: Psikologlar, PDR uzmanları, özel eğitim ve sınıf öğretmenleri, çocuk–ergen alanında çalışan klinik ekipler, sosyal hizmet uzmanları, psikoloji/PDR öğrencileri.

Uygulama Alanları: Okullar ve rehberlik birimleri, psikolojik danışma merkezleri, çocuk ve ergen klinikleri, özel eğitim ve rehabilitasyon kurumları, çevrimiçi danışmanlık ve eğitim platformları.